Diyabet Belirtileri, Tipleri ve Tedavisi: Kan Şekeri Kaç Olmalı?

Diyabet Nedir?

Diyabet, dünyada 500 milyondan fazla insanı etkileyen kronik bir hastalık. Vücut ya yeterli insülin üretemez ya da ürettiği insülini etkili kullanamaz. Sonuçta kan şekeri yükselir. Erken tanı ve yaşam tarzı değişiklikleriyle kontrol altına alınabilir. Türkiye'de her 7 kişiden biri diyabetli. Bu yazıda belirtilerden tedaviye her şeyi bulacaksınız.

Diyabet Belirtileri

Diyabetin en yaygın belirtileri arasında aşırı susama ve sık idrara çıkma var. Hasta sürekli su içme ihtiyacı duyar, özellikle geceleri tuvalete sık kalkar. Bir diğer belirti ise açlık hissi. Yemek yedikten hemen sonra acıkma olabilir. Tip 1 diyabette kilo kaybı daha belirginken, tip 2'de yorgunluk ön planda.

Bulanık görme, yavaş yara iyileşmesi ve el-ayaklarda uyuşma da sık görülen belirtiler. Ağız kuruluğu ve kötü nefes, özellikle keton oluşumunda ortaya çıkar. Bu belirtilerden birkaçını yaşıyorsanız kan şekeri ölçümü yaptırın.

Kan Şekeri Normal Değerleri

Açlık kan şekeri 70-100 mg/dL arası normal kabul edilir. 100-125 mg/dL prediyabet, 126 mg/dL ve üzeri diyabet tanısı koydurur. Tokluk kan şekeri ise 2. saatte 140 mg/dL altı normal, 140-199 mg/dL prediyabet, 200 mg/dL ve üzeri diyabet olarak değerlendirilir.

Tip 1 ve Tip 2 Diyabet Farkı

Tip 1 diyabet otoimmün bir hastalık. Bağışıklık sistemi pankreastaki insülin üreten hücrelere saldırır. Genellikle çocukluk veya gençlik döneminde başlar. Tüm diyabet vakalarının yüzde 5-10'unu oluşturur. Tedavide insülin kullanımı zorunlu.

Tip 2 diyabet ise insülin direnciyle karakterize. Vücut insülin üretir ama kullanamaz. Genellikle 40 yaş sonrası görülür ve diyabetin yüzde 90-95'ini oluşturur. Diyet, egzersiz ve ilaçlarla kontrol edilebilir. Büyük ölçüde önlenebilir bir hastalıktır.

Diyabet Diyeti: Neler Yenmeli, Neler Yenmemeli?

Diyabet yönetiminde beslenme kritik rol oynar. Önerilen besinler arasında yeşil yapraklı sebzeler, brokoli, salatalık gibi düşük karbonhidratlı sebzeler var. Tam tahıllar (bulgur, yulaf, esmer pirinç) kan şekerini dengede tutar. Baklagiller (mercimek, nohut) lif açısından zengin. Yağlı balıklar (somon, uskumru) omega-3 kaynağı. Ceviz ve badem sağlıklı yağlar içerir.

Sınırlanması gereken besinlerin başında şekerli içecekler, beyaz ekmek, pirinç, makarna gibi rafine karbonhidratlar geliyor. İşlenmiş etler, kızartmalar ve trans yağlar da kan şekerini olumsuz etkiler. Porsiyon kontrolü ve düzenli öğün saatleri diyabet yönetiminin temel taşları.

Diyabet Tedavisi

Tip 1 diyabette insülin tedavisi kaçınılmaz. Tip 2'de ise önce yaşam tarzı değişiklikleri denenir. Diyet ve egzersiz yeterli olmazsa metformin gibi oral antidiyabetik ilaçlar eklenir. İlerleyen dönemde insülin gerekebilir. Kan şekeri takibi düzenli yapılmalı. HbA1c testi ile 3 aylık ortalama kan şekeri kontrol edilir. Hedef HbA1c genellikle yüzde 7'nin altı.

Diyabet komplikasyonları kalp hastalığı, böbrek yetmezliği, körlük ve ayak ülserlerine yol açabilir. Bu nedenle erken tanı ve düzenli takip hayati önem taşır. Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz ve ilaç uyumu ile diyabet kontrol altına alınabilir.

📰 İlgili Haberler

• D Vitamini Eksikliği Belirtileri: Normal Değer Kaç Olmalı?
• Demir Eksikliği Anemisi: Belirtileri, Tedavisi ve Demir İçin Ne Yenilmeli?
• Meme Kanseri Belirtileri, Tarama ve Risk Faktörleri